Zeefdruk

 

zeefdruk verzamelmap


In de eerste week van januari, ben ik begonnen met een zeefdrukcursus bij Grafisch Atelier Hilversum.
Als eerste onderwerp voor mijn zeefdruk heb ik een afbeelding uit een puzzelboek gebruikt, en daarna een foto van een van mijn favoriete rozen. De roos heb ik gecombineerd met een tekening en tekst, om te onderzoeken hoeveel details met deze techniek mogelijk zijn.

De eerste zeefdruk van het puzzel-figuur is in zwart, op de foto hierboven rechts. De afbeeldingen links zijn prints voor de twee-kleurendruk. Die zwarte prints van je afbeelding plak je op het zeefdrukraam, waar je eerst een laagje lichtgevoelige emulsie op hebt aangebracht. Dat belicht je 2,5 minuut. Daarna spoel je de emulsie uit het deel dat door het zwart niet is belicht. Waar je afbeelding zit, zie je geen emulsie meer. Daar kan nu verf doorheen.

eerste laag tweekleuren zeefdruk

Met photoshop heb ik een foto van een roos uit mijn tuin zo bewerkt dat er twee lagen overblijven die samen een mooi beeld geven. De eerste laag is de roos die ik in magenta ga afdrukken. De tweede, bovenste laag is een tekening van de details van de roos met de naam en het lettertype dat ik heb gebruikt. Die laag krijgt een donkerrode, bijna paarse kleur.

tweekleuren zeefdruk

De magenta verf had ik gemengd met een beetje witte verf. Daardoor zijn er witte strepen door het eerste vlak gekomen. De letters zijn echt heel goed gelukt, veel meer detail dan ik had gedacht. De volgende zeefdruk is een vierkleurendruk. Ik gebruik een foto die ik heb gemaakt van een uiltje in het park waar ik sport. De eerste laag is in oker met een beetje wit.

Roze transfer-print

Tante Til, de kunstenares uit de tv-serie: De familie Knots, was een van mijn favoriete personages, samen met opa en oma Knots. Als er in huize Knots iets gaande was wat om opheldering vroeg, pakte tante Til een leeg canvas en een pot roze verf. Geen gewone verf, maar DE roze verf. Ze sprak dan de voor mij onvergetelijke woorden: ’een kloddertje roze hier…een kloddertje roze daar…’ Dan zoomde de camera in op het schilderij en ‘verdween’ je in een roze droomwereld. Daar werd dan een situatie helder gemaakt, en keerde je met een nieuw perspectief of inzicht weer ‘terug’ naar de werkelijkheid.

Ik denk soms dat tante Til de grondlegster is van de creatieve/kunstzinnige therapie 🙂

Transfer-print met paarse en roze acrylverf met behulp van gel-plate

Transfer-prints van afbeeldingen uit magazines gaan het best met afbeeldingen waar veel contrast in zit. Mooiste voorbeeld is de foto van een transfer hierboven, van zwarte tekst op wit papier. De gel-plate heb ik eerst ingerold met een dun laagje donkerpaarse acrylverf en daarop heb ik de afbeelding van de tekst gelegd. Even laten liggen en dan het papier van de gel-plate afhalen. Je ziet meteen of de afbeelding is losgekomen. Dan even wachten tot de acrylverf op de gel-plate is gedroogd voor je er een laag acrylverf van een andere kleur over rolt. Die nieuwe kleur neemt de afbeelding van de gel-plate op en het geheel wrijf je op een stuk papier.

Transfer-prints met acrylverf

Chrysant

Tijdens het opruimen van m’n atelier, geïnspireerd door Marie Kondo’s boek ‘Spark joy’, kwam ik een aantal gel-plates en zachte linoplaatjes tegen. Die zijn fijn om te gebruiken voor monotypes.

In een YouTube filmpje had ik gezien dat je met acrylverf de inkt van afbeeldingen uit magazines kunt overzetten op papier. Ik wilde natuurlijk weten of het zou lukken. Eerst rol ik de gel-plate in met acrylverf en daarop leg ik een bladzijde met leuke afbeelding uit een magazine. Het is een beetje trial-and-error voor je weet hoe lang de afbeelding op de verf moet blijven liggen, om een goeie print/afdruk te krijgen. Als je de afbeelding van de gel-plate afhaalt, zie je wel of het ‘gelukt’ is. Vooral afbeeldingen met veel contrast gaan goed.

Nadat je het papier met afbeelding van de gel-plate hebt afgehaald, rol je een andere kleur acrylverf over de gel-plate. Dan met een stuk papier de afdruk maken. Je kan een roller gebruiken om af te drukken of je hand gebruiken. Een roller geeft soms lijnen waar je die niet wil, maar geeft wel gelijkmatig druk.

Ik vond het een leuk experiment, en heb nog niet echt een duidelijke print weten te maken. Bij sommige afdrukken merkte ik dat ik hardop zei: ’wauw, er gebeurt echt he-le-maal niks’ 🙂

Ik vind zelf de gel-plate meer geschikt voor afdrukken met blaadjes, veertjes, sjablonen en stukjes touw bijvoorbeeld.

De volgende afdrukken ga ik maken met olieverf op waterbasis, kijken of die verf de magazine-afbeelding meer oplost.

Jadebloem – linoleum ontwerp

Strongylodon macrobotrys

Geïnspireerd door de bloeiende Jadebloem of Jade Vine, die ik fotografeerde in de Hortus van Leiden, ben ik een tweekleuren lino aan het uitsnijden.

Tekening Jade vine

Het eerste ontwerp is het Key-blok, de ‘tekening’ die als laatste afgedrukt gaat worden, meestal in zwart. Het Key-blok kun je ook afdrukken met een kleurverloop, daar wil ik nog mee experimenteren.

Het tweede blok is het kleur-gedeelte, wat als eerste afgedrukt wordt. De kleuren van deze bloem zijn turquoise, paars en heel lichtbruin. De bladeren zijn lichtgroen.

Uitsnijden keyblok

Nu verder met het uitsnijden van het tweede blok, of het eerste blok in kleur afdrukken.

Houtsnede

Tijdens een workshop Japanse houtsnede, heb ik voor het eerst een ontwerp uitgesneden uit lindehout.

Gedurende de week heb ik zoveel inspiratie en tips gekregen, en ook een begin gemaakt met de kleurverloop techniek die ik zo graag wil leren.

Als ontwerp heb ik een van de tangramfiguren uitgekozen.

Het snijden ging best makkelijk, een klein beetje anders dan hard linoleum.

Het proefplaatje multiplex was moeilijker, vooral splinteriger om uit te snijden dan het lindehout.

Voor het uitsnijden heb ik het lindehout eerst licht opgeschuurd, waardoor er een zacht huidkleurig poeder ontstaat, net een heel luxe make-up poeder. Dat haal je natuurlijk wel weg voor je verder gaat.

Daarna het ontwerp van het tangram figuur met carbonpapier overgezet op het houtblok, met de markering van kento tekens erbij. Dat zijn tekens om er voor te zorgen dat het papier steeds op dezelfde plek terecht komt bij het afdrukken.

Kento tekens in proefplaatje multiplex

Op de andere kant van het hout heb ik het tweede deel van het ontwerp overgezet, dat bij het afdrukken precies moet uitlijnen met de eerste afdruk. Dan zie je ook of je de kento tekens goed hebt gezet.

Om te kijken of de afbeelding ver genoeg is uitgesneden, kun je een proef maken door met potlood over heel dun papier te krassen.

Deze afbeelding van potloodkrassen kun je fotograferen en dan in photoshop kijken hoe verschillende kleuren zouden staan; een soort digitale houtsnede zeg maar.

De eerste afdruk van het hout is van de kat, de tweede afdruk op hetzelfde papier is de oranje ruit. Door proeven met kleuren te doen heb ik ontdekt dat zwart met iets anders erdoor goed werkt. Om terug te vinden welke kleuren ik heb gebruikt, schrijf ik de naam van de verf bij de kleurstaal.

Wat ik heel leuk vind is dat je de nerf van het lindehout terugziet in de afdruk.

Een van de eerste afdrukken van mijn eerste houtsnede ontwerp 🙂

‘Kat en ruit’   |  Marlies Spoelstra